گزارش فارس از ورزش محلات
ورزش محلات نیاز به ساماندهی و حمایت دارد.
سونامی فقر حرکتی در جامعه امروزی ماحصل بی توجهی به ورزش همگانی و محلات است.
به گزارش خبرگزاری فارس از گرگان، امروزه ورزش محلات در هیاهوی رویای داشتن تیم های لیگ برتری در شهرستان ها ، قراردادهای میلیاردی فوتبالیست ها، دعواهای درون فدراسیونی، نتیجه گرایی، هیجان جام جهانی و ... در کمای کامل به سر می برد. در واقع ورزش محلات که به موازات ورزش مدارس بیشترین سهم را در توسعه و گسترش ورزش قهرمانی را دارند، دیگر رنگ و بوی سابق را ندارد؛ تا جایی که عبارت هایی نظیر« ورزش محلات و زمین های خاکی» در قاموس نسل جوان اصلاً جایگاهی ندارد. در گذشته ورزشکاران حرفه ای از همین زمین های خاکی حاشیه شهر ها شروع می کردند و تا مراحل بالای قهرمانی می رسیدند. از آنجایی که تعداد زمین های خاکی و ورزشکاران محلات زیاد بود، انتخاب و گزینش ورزشکاران نیز برای مربیان راحت بود. جام های متعددی که ورزشکاران محل با هزینه شخصی و ورودی تیم ها برگزار می کردند، امروزه تقریباً به خاطره ها پیوسته است و مسابقات ورزشی اکثراً دولتی شده اند و بیشتر در ماه رمضان و مسابقات بین آموزشگاهی خلاصه می شوند. ماحصل ورزش دولتی یا به عبارتی تزریق تمام منابع ورزش به بدنه ورزش قهرمانی علی الخصوص فوتبال و ورزش های اسمی ، پیشی گرفتن رقبای ما در سطوح بین المللی، سونامی فقر حرکتی در جامعه، افزایش بیماری های قبلی و عروقی، گرایش به مواد دخانی و قلیان و در سطح بالاتر مواد مخدر، شیوع فساد در جامعه، تمایل همگانی به تماشای برنامه های بی محتوی ماهواره ای، گسترش بی در و پیکر بازیهای رایانه ای و ... می باشد.
ورزش محلات
در گذشته ورزش محلات عمدتاً به بازیها و ورزش های اطلاق می شد که در زمین های اطراف شهر ها و روستا یا در زمین های خالی که صاحبان آنها قصد و ساخت و ساز در آنها نداشتند، و حتی در مدارس که زمین های ورزشی دارند انجام می شد. در ورزش محلات بیشتر توجه به اصل بازی و نشاط مطرح بود و بچه های سعی می کردند از کمترین امکانات بیشترین استفاده را ببرند. زمین ها با گچ خط کشی می شدند. تیر های دروازه چوبی بودند و اثری از تور نبود. هیچ کس بیمه ورزشی نداشت. اکثر بچه ها با دمپایی و زیر پوش بازی می کردند، تبانی و دست های پشت پرده هم وجود نداشت. در این زمین ها در طول سال به عناوین مختلف مسابقات ورزشی برگزار می شد که با استقبال شدید جوانان همراه بود. اما در جامعه کنونی ساخت و ساز های متعدد، کمبود زمین های خالی، کم شدن حوصله مردم در تحمل صدای شور و نشاط جوانان، گسترش بازی های رایانه ای، گرانی برخی وسایل ورزشی نظیر توپ و کفش و پیراهن و دلایل اجتماعی و اقتصادی نظیر صنعتی شدن جوامع انسانی، وجود سرگرمی های دیجیتال نظیر ماهواره، اینترنت و باعث شده مردم کمتر به حرکت بیاندیشند و به تبع آن ورزش همگانی و ورزش محلات عملاً به فراموشی سپرده شوند. با حذف یا کمرنگ شدن زمینه ورزش محلات در جوامع شهری، افرادی که قصد ورزش کردن دارند با محدودیت هایی همراه هستند. در واقع امروزه ورزش به سالن های ورزشی یا تنها زمین های چمن شهر ها محدود شده که بی شک گنجایش همه طرفداران ورزش را ندارد؛ از سوی دیگر شهریه و سایر هزینه های جاری در ورزش امروز ، از عمده دلایل عدم استقبال از ورزش دولتی می باشد.
دلایل بی رونق شدن ورزش محلات
عوامل زیادی در بی فروغ شدن چراغ ورزش محلات تاثیر گذار بوده اند. شاید تغییر ذائقه سرگرمی نسل جوان از ورزش و تحرک به سرگرمی های دیجیتال و رایانه ای را بتوان یکی از عمده دلایل این ماجرا دانست. بالارفتن ضریب نفوذ تلویزیون و ماهواره در منازل و پخش 24 ساعته برنامه های سرگرم کننده از این طریق رسانه یکی از عوامل تمایل به کم تحرکی در بین نسل جوان محسوب می شود. بازی های رایانه ای از دیگر موارد کاهنده میل به ورزش های حرکتی در هوای آزاد می باشد. انجام بازی های رایانه ای در بین نسل جوان و حتی برخی بزرگسالان به امری واجب تبدیل شده است که به جا آوردن قضای آن در هر کوی و برزن، در راه مدرسه، داخل سرویس مدرسه، همایش ، کلاس درس استاد و ... از طریق موبایل، تبلت، نوت بوک و ... امکان پذیر است!
گسترش ساخت و ساز و کمبود زمین های خالی از دیگر عوامل کمرنگ شدن گرایش به انجام ورزش های حرکتی می باشد. چرا که با گسترش قارچ گونه ساخت و ساز و اقتصاد محور شدن تفکرات بسیاری از مردم جامعه، دیگر زمین برای گل کوچک و فوتسال هم یافت نمی شود، چه برسد به فوتبال!
از سوی دیگر در جامعه صنعتی به دلیل فشار های عصبی و سخت شدن زندگی خلق و خوی مردم نیز دچار دگردیسی و تغییرات اساسی می شود و مردم کمتر حوصله سر و صدا و های و هوی جوانان را دارند. شاید به همین دلیل در هنگام عصر در هیچ کوی و برزن بساط گل کوچک پهن نمی شود و یا اگر پهن شود با سر و صدا و اعتراض همسایه ها خیلی زود جمع می شود.
اثراث حذف ورزش محلات بر جامعه و ورزش قهرمانی
بی شک هر قدر ورزش در محلات و پارک ها کمتر شود، تمایل به باز یهای رایانه ای و مجازی بیشتر می شود که اثرات آن بر همگان آشکار است و آنها قبلاً در مقاله ای بررسی کرده ایم . تمایل به مواد مخدر و دخانیات و گرایش به انجام سایر اعمال خلافکارانه و اقسام بزه از دیگر مضرات کمرنگ شدن ورزش در متن جامعه علی الخصوص محلات می باشد. در بخش فنی و تخصصی نیز بالتبع هر قدر انجام ورزش محدود تر شود و به کلاس ها و مدارس فوتبال و والیبال و امثالهم ختم شود، گزینش بازیکنان مستعد برای مربیان دشوار خواهد بود. چرا که دلایل خانواده برای فرستادن فرزندان به این کلاس ها عمدتاً ورزش قهرمانی نیست. چاقی، لاغری، پرکردن اوقات فراغت، چند ساعت در امان بودن از سر و صدای کودکان، چشم و هم چشمی و ... از دلایل تمایل برخی خانواده برای ثبت نام فرزندان شان در این کلاس ها می باشد.
از دیگر تبعات منفی این امر می توان به از بین رفتن بازی های بومی – محلی اشاره کرد. بازی هایی که نسل امروز حتی اسمی از آنها نشنیده است تا چه رسد به اینکه بتواند آنها را انجام دهد!
چاره کار چیست؟
هر چند دغدغه امروز مسئولان در حوزه ورزش با بزرگان و ریش سفید های ورزش این مملکت متفاوت است و بیشتر تمایل در هزینه برای ورزش قهرمانی دیده می شود ولی توصیه می شود با هماهنگی صاحبان زمین های حاشیه شهرها، یا حتی زمین های به وجود آمده از تخریب ساختمان های قدیمی مجوز احداث زمین های خاکی صادر شود تا نسل امروز هم با خاک خوردن و بازی در زمین های خاکی آشنا شود. نسل امروز به حاضری خوری عادت کرده و هیچ گاه زیر بار مسئولیت نمی رود. در صورتی که تا همین چند سال قبل در گرگان و حتی سایر شهر های استان انواع و انواع مسابقات و جام توسط خود جوانان محل ساماندهی و اجرا می شد.
هماهنگی با ادارات آموزش و پرورش و در اختیار گذاشتن زمین های ورزشی مدارس از دیگر راهکار های افزایش گرایش جوانان به ورزش در محیط های باز است. امروزه در تابستان فقط مدارس در روزهای دو شنبه و چهار شنبه جهت انجام امور اداری و ثبت نام بازگشایی می شوند. جا دارد از این ظرفیت در سطح کلان تر استفاده کرد.
امید است مسئولین در کنار همدلی با خاک خورده های ورزش استان، با وحدت رویه و همدلی زیر بنای توسعه ورزش همگانی و ورزش محلات را بنا نهند و بخشی از بودجه ورزش استان را به توسعه ورزش محلات اختصاص دهند.
اهمیت بازی در سنین کودکی
اهمیت بازی در سنین کودکی و نقش آن در شکل گیری شخصیت کودکان و میزان یادگیری اصول و آموزه های اجتماعی بر هیچ کس پوشیده نیست و اکثر کارشناسان و متخصصین علوم روان شناسی نیز بر این نکته تاکید دارند که بازی در فرآیند شکل گیری شخصیت کودکان نفش مهمی ایفا می کند. بنابراین خانواده ها سعی می کنند با اختصاص دادن بخشی از اوقات فراغت کودکان شان ]علی الخصوص در تابستان[ به انجام بازی در فضا های روباز نظیر پارک ها و شهر بازی ها، ضمن فراهم کردن محیطی شاداب و و فرح بخش برای آنها، راه های رسیدن به تکامل شخصیتی و فیزیکی آنها را هموار کنند.
الفبای بازی در مکان های عمومی
بازی در مکان های عمومی و به صورت گروهی ، تفاوت هایی با بازی در منزل دارد. از آنجا که بازی در مکان های عمومی نظیر مدارس، مهدهای کودک، پارک ها و شهر های بازی به صورت گروهی می باشد و از وسایل مختلف بازی استفاده می شود، رعایت نکات ایمنی و داشتن آگاهی از نحوه استفاده از وسایل بازی موجود بیش از مکان های دیگر ضروری است. در این مکان ها مربیان یا متصدیان پارک ها باید در حین بازی در فضای باز و استفاده از وسایل بازی ، علاوه بر آموزش نحوه استفاده از وسایل بازی به سایر مسائل نظیر ایستادن در صف ، مراقبت از بچه های کوچکتر و مراعات قوانین بازی گروهی نیز توجه داشته باشد. کنترل بچه ها در حین بازی در فضا های باز و استفاده از وسایلی که عموماً متحرک هستند امری لازم و محتوم است و در صورت عدم رعایت نکات ایمنی ممکن است سلامت کودکان به خطر بیفتد. البته رعایت موارد فوق در صورتی مثمر فایده خواهد بود که در پارک ها و شهر های بازی از وسایل استاندارد و با کیفیت استفاده شود. رعایت استاندارد ایمنی در مهدهای کودک، پارک ها و شهر های بازی به منظور جلوگیری از بروز هرگونه حوادث الزامی است. سازمان ملی استاندارد تاکنون 32 فقره استاندارد ملی در مورد اجرای استانداردهای اسباب بازی، تجهیزات زمین بازی، تجهیزات شهربازی، اجرای استاندارد این مکان ها و استانداردهای مرتبط با ایمنی کودکان تدوین کرده است.
شادی و تفریح یا دلهره و استرس
هر چند کمتر خانواده ای در هنگام انتخاب شهر بازی یا پارک به استاندارد بودن وسایل بازی آن توجه می کند، ولی رعایت مسائل امنیتی و استاندارد وسایل بازی از سوی مسئولین فضای سبز پارک ها یا گردانندگان شهرهای بازی امری ضروری است. امروزه در اکثر پارک ها یا شهر های بازی استان کمتر به مسائل ایمنی توجه می شود. بست های شکسته، بلبرینگ های زنگ زده و معیوب، زنجیرهای غیر مطمئن و نامتوازن تاب ها، کف سازی خطرناک مملو از سنگ و ماسه وشن، وسایل بازی فلزی کهنه و غیر استاندارد و ... حاکی از به بازی گرفته شدن استاندارد در شهر های بازی و پارک ها است. وجود این وسایل غیر استاندارد در پارک ها علاوه بر احتمال بروز حوادث ناگوار برای کودکان، باعث افزایش دلهره و نگرانی والدینی می شود که برای گذراندن ساعاتی خوش به این مکان ها می روند.
استاندارد در پارک ها و شهر های بازی استان
در اکثر کشور های دنیا استانداردهای مختلفی برای وسایل بازی تعریف می شود. به طور کلی وسایل بازی از ۲ نظر فیزیکی و شیمیایی بررسی می شود. از نظر شیمیایی شامل آزمون های بررسی میزان آرسنیک، باریم، کادمیم، کرم، سرب و جیوه در مواد به کار رفته در وسایل بازی است. همچنین از نظر فیزیکی نیز شامل آزمون های بررسی مواردی نظیر داشتن لبه تیز، نوک تیز، سقوط، گشتاور،کشش، فشردگی، مواد، استفاده درست و نادرست، پرتاب و انواع صداها، احتمال شکستن و ... می باشد. بدون شک بررسی این موارد نیاز به متخصصین و افرادی دارد که در این زمینه تجربه کافی دارند، در صورتی که در کشور ما عمدتاً انجام خرید وسایل بازی جهت پارک ها و شهر های بازی توسط مسئولین خرید سازمان ها انجام می شود که مسلماً شناختی از مواد شیمیایی مجاز در ساخت وسایل بازی ندارند و بیشتر به نام شرکت ها، نحوه همکاری آنها و یا نوع پرداخت مبالغ اهمیت می دهند.
در نصب و نگهداری این وسایل نیز باز هم به تجارب متخصصین امر نیازی احساس نمی شود و هر وقت وسیله ای کاملاً از کار بیفتد یا شکستگی و استهلاک آن کاملاً مشهود باشد، تعویض یا تعمیر می شود و عملاً از بازدید های دوره ای خبری نیست. دلیل این مدعا حوادث ریز و درشتی که بعضاً در پارکها، شهر های بازی و مهدهای کودک شهرستان ها رخ می دهد.
اصول ایمنی در شهر های بازی، پارک ها و مهدکودک ها:
از مهمترین فاکتورهای ارزیابی ایمنی در شهر های بازی، پارک ها و مهدکودک ها، سطح فضای بازی، طراحی وسایل ، مراقبت و نگهداری از وسایل می باشند.
سطح زمین بازی:
سطح زمین بازی یکی از مهمترین عوامل کاهش دهنده میزان جراحت هنگام افتادن از وسایل بازی می باشد. سطح زیر وسایل بازی باید به اندازه کافی نرم و حجیم باشد تا هنگام سقوط بچه ها مانع آسیب دیدگی شود. سیمان، آسفالت ، بتن و سنگ فرش به هیچ عنوان برای سطح زیر وسایل بازی مناسب نیستند و غیرایمن و غیرقابل قبول هستند. چمن، خاک و خاک فشرده نیز نامناسب هستند ، چرا که آب و هوا و نوع پوشش بچه ها باعث کم شدن قابلیت این مواد در محافظت از بچه ها می شوند. سطح بازی باید عاری از آب و نخاله های مختلف نظیر صخره، شاخه ، ریشه درخت و ... باشد تا باعث زمین خوردن بچه ها نشود. همچنین این سطح باید فاقد موادی نظیر چوب شکسته و آهن زنگ زده یا تکه های سیمان و سنگ شکسته باشد. سطح محوطه بازی باید از مواد نرمی مانند خاک اره، شن، ماسه نرم، کانوچوی نرم شده پر شده باشد. سنگفرش ساخته شده از مواد کائوچوئی که از نظر ایمنی تست شده باشد نیز مناسب است. سطح زیر وسایلی که کمتر از 5/2 متر ارتفاع دارند ، باید حداقل 30 سانتی متر از مواد نرم ذکر شده پر شده باشد. در ضمن مواد نباید به صورت بسته بندی مورد استفاده قرار گیرند چون خاصیت نرم بودن و انعطاف پذیری آنها کم می شود. اگر ارتفاع بچه ها و سطح (مثلاً پریدن از سکو) بالاتر از 7/3باشد، این سطح مناسب و ایمن نیست و باید از هرگونه پریدن خوداری شود .در مجموع استفاده از تجهیزات با ارتفاع بلند در مهد های کودک جایز نیست.فضای پشت وسایل بازی نیز تا 2 متر باید از مواد نرم پر شده باشد. با توجه به بلندی سرسره و تاب استفاده از مواد نرم در اطراف این وسایل بیش از سایر وسایل ،ضروری می نماید. در ضمن به خاطر داشته باشید استفاده از مواد نرم از بروز حوادث نمی کاهند ، بلکه باعث رساندن جراحت به حداقل می شوند و رعایت ایمنی در هر حال ضروری و طبیعی است. همچنین هر قدر که ارتفاع تجهیزات بیشتر باشد خطر جراحت و سقوط از آن بیشتر است و مراقت بیشتر از کودکان در این مکان ها ضروری است.
طراحی و فضا:
ذکر این نکته بسیار اهمیت دارد که تجهیزات بازی باید برای دو گروه سنی متفاوت طراحی شوند. گروه سنی 2 الی 5 سال (پیش دبستانی) و 5 الی 12 سال (کودکان مدرسه ای). در مکان های استاندارد و ایمن، فضای محیط بازی این در گروه سنی کاملاً متمایز از یکدیگر می باشند. به منظور جلوگیری از ازدحام و آسیب دیدگی، بچه های کوچک نباید از تجهیزات گروه سنی بزرگتر استفاده کنند. به علاوه بچه های بزرگتر نیز نباید از وسایل گروه کوچکتر استفاده کنند چرا که وسایل کوچک و فضای اختصاص یافته به آنها ممکن است برای بزرگترها دردسر ایجاد کند. چند نکته که باید در چیدمان تجهیزات و وسایل بازی به آنها توجه کرد.
برای وسایلی که در ارتفاع قرار دارند ، حتماً باید نرده های ایمنی و حفاظ نصب شود.
وسایل با ارتفاع بالاتر از 67 سانتی متر باید حداقل 70/2 متر از یکدیگر فاصله داشته باشند.
تاب ، الاکلنگ و دیگر تجهیزات دارای حرکت ، باید در فضایی جدا از محل بازی سایر بچه ها قرار داده شوند.
تاب باید حداقل 2 حفاظ داشته باشد.
هر تاب باید حفاظ مخصوص به خود را داشته باشد.
هر تاب باید حداقل 60 سانتی متر از دیگری فاصله داشته باشد و حداقل 67 سانتی متر از فضای سایر وسایل و نرده ایمنی فاصله داشته باشد.
این وسایل نباید دارای قسمتی باشند که خدای ناکرده سر، دست، پا، عضو دیگر آنها داخل وسیله گیر کند. کلیه منافذ و جاهای باز (مثلاپله های نردبان سرسره) نباید کمتر از 9 سانتی متر یا بیشتر از 32 سانتی متر باشند. وسایلی با قسمتهای متحرک نظیر تاب، الاکلنگ نباید دارای قسمتی باشند که دست یا سایر قسمتهای بدن بچه ها در آن گیر کند. سطح این وسایل نباید دارای خوردگی یا زنگ زدگی باشد و باعث به وجود آمدن جراحت در اندام بچه ها شوند.
نگهداری و مراقبت
فرقی نمی کند که بچه در خانه بازی کند یا در یک مهد کودک یا پارک یا شهر بازی؛ تمیز و ایمن بودن وسایل جزء نکات ضروری می باشند. هیچ وسیله ای نباید شکسته یا خراب باشد. وسایل فلزی نباید زنگار داشته باشند ، وسایل چوبی نباید ترک داشته باشند، یا تراشه ریز داشته باشند. حصار اطراف محوطه وسایل بازی باید کامل و به اندازه باشد تا مبادا بچه ها به طور ناگهانی از آن خارج یا وارد آن شوند. (با حالت دو) مواد پوشاننده سطح محیط بازی علی الخصوص اطراف تاب، سرسره، چرخ وفلک، باید به طور مرتب کنترل شوند تا حالت نرمی خود را حفظ کنند. تجهیزات بازی باید از مواد بادوام و استاندارد ساخته شده باشند که از هم جدا نشوند و در اثر تغییرات آب و هوا خراب نشوند. بخش هایی نظیر قسمتهای سفت ، قسمتهای قلاب مانند ، پیچ ها و یا لبه های تیز و انتهایی را باید به طور مرتب بازدید کرد. در صورت استفاده از جعبه ماسه بادی یا استخر توپ باید دائما جعبه را از نظر وجود اشیاء خارجی نظیر وسایل تیز، شیشه شکسته، سنگ ریزه و کنترل کرد و در صورت مسقف نبودن فضا. هنگام شب روی آنها با یک لایه محافظ پوشیده شود تا مانع نفوذ حیوانات و حشرات به داخل آن شود.
سخن آخر
در جامعه کنونی که بازی های رایانه ای و مجازی، تحرک و جنب و جوش را در کودکان و نوجوانان به حداقل رسانده اند و از سویی دشمن به قصد تهاجم فرهنگی با همین ابزار بازی و سرگرمی های مجازی، قدرت اندیشیدن و تفکر را در نسل جوان نشانه رفته است و با تولید انواع بازی های رایانه ای و کامپیوتری سعی در تغییر نگرش و تفکر نسل جوان در حال رشد را دارد، انجام بازی در فضاهای شاد و متنوع و به صورت دسته جمعی می تواند به عنوان راهکاری در کاهش اثرات مخرب این نوع بازی های رایانه ای باشد. به علاوه تحرک و جنب و جوش در سنین کودکی باعث تقویت قوای جسمی و ذهنی کودک در بزرگسالی خواهد شد. فلذا توجه به استاندارد های لازم و ایجاد فضاهای ایمن در سطح شهر ها جهت پر کردن اوقات فراغت نسل جوان تر بیش از گذشته ضروری به می رسد. امید است متولیان امر و مسئولین محترم شهر داری ها و فضای سبز در ایجاد، توسعه و نگهداری و بازدید علمی از فضاها و مکان ها بازی کودکان، راه را توسعه همه جانبه کودکان امروز و آینده سازان فردا هموار سازند تا خانواده ها در انتخاب گزینه پارک یا شهر بازی برای پر کردن اوقات فراغت فرزندان شان به خود تردید راه ندهند و نگران خطر آفرین بودن وسایل شهر های بازی و پارک ها نباشند .
وحید حاج سعیدی